Domaine Jean-Louis Robin 1994, Coteaux du Layon Rochefort, Selection de Grains Nobles

Gerijpte wijn heeft altijd iets mysterieus aantrekkelijks. Kóóp je zo’n fles, dan geeft dat  een feestelijk gevoel. Maar je weet vaak niet waar de fles is bewaard en onder welke omstandigheden. Dus hou je in het achterhoofd rekening met het risico dat zo’n fles kan tegenvallen. Als de fles in eigen kelder de ouderdom heeft bereikt, krijg ik juist een weemoedig gevoel. Ik denk aan al die jaren tussen aankoop en moment van drinken. Bij deze fles denk ik terug aan een vakantie in 1996 waarbij mijn twee peuters aan de rivieroever in het zand kastelen bouwen en pootjebaden in een vertakking van La Loire, de Louet. In die vakantie dronken we op een wijnfeest zevenenveertig  en zevendertig jaar oude Loire wijn, die prachtig was : Layon 1949 en 1959. Ik fotografeerde indertijd de prijslijst : 35 Francs per glas, omgerekend zo’n 5 euro nu. Wat een belevenis ! In dezelfde vakantie proefden we aan tafel met de oude Monsieur Gaston Huet in Vouvray, een herinnering die  ik levenslang met een gouden randje koester. Toch hou ik er altijd rekening mee dat zo’n fles kan tegenvallen. Vorige week goot ik een Riesling Auslese Trocken uit 1990 door de gootsteen. Dat was misschien niet eens echt nodig, maar ik opende de wijn voor bij het diner. De oude dame was daarvoor niet geschikt. Deze fles van Domaine Robin kreeg in de Guide Hachette een Coupe de Cœur en drie sterren. Madame Robin vertelde mij dat de wijn is gemaakt van de derde pluk door de wijngaarden. De Hachette schrijft : « Superbe gevinifieerd is deze wijn het toonbeeld van een goed huwelijk tussen structuur en delicatesse. Het is met recht een grote liquoreuze wijn uit Anjou. De wijn laat lang genieten : de neus heeft bloemen, fruit, vanille en een toets van mineralen. Een wijn met een grote toekomst. » In dezelfde wijngids staat dat Robin werkt met meerdere plukgangen door de wijngaarden en lage rendementen. Mijn bezoek aan Robin bleef beperkt tot dat jaar. Want hóe meer je je verdiept in wijn, hoe beter je de helden van de streek leert kennen – van de wijnen van bijvoorbeeld Domaine Baumard en Claude Papin weet je zeker dat ze de tand des tijds doorstaan. Maar hoe is dat met deze wijn ? Daarom vind ik het nu toch spannend deze wijn te proeven.

De wijn heeft nu al (18 jaar oud) zo’n amberkleurige kleur zoals indertijd die eerbiedwaardige 1959-er. Die kleur kán nog donkerder worden (zoals de 1949) en krijgt dan de tonen van een oude eikenhouten kast. Wat opvalt is een enorme stroperigheid. En de neus ? Die is verrassend klein, vind ik. Wat tonen van Turks fruit. En ook wel mineralen. Maar zeker geen AHA-erlebnis deze neus, geen uitwaaierende pauw met steeds verrassingen. Op de tong is de wijn ongekend vitaal, heel uitgebalanceerd en… verrassend, nauwelijks zoet. Als ik héél eerlijk ben zijn mijn verwachtingen iets te hoog gespannen. Later ebt dat gevoel volkomen weg. En ga ik toch mijmeren over de vakantie indertijd, sla ‘Het aanzien van 1994’ eens na… Nelson Mandela wordt de eerste zwarte president van Zuid-Afrika, Nederland krijgt een paars kabinet, schaatser Johan Olav Koss heerst op de Olympische winterspelen. 1994 is het jaar waarin jodelkoningin Olga Lowina is overleden, net als schrijver A den Doolaard, fietser Louis Ocana, Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen. En mijn schoonpa. Ik begin de wijn toch weer een klein wonder te vinden bij de combinatie met een eenvoudige chocoladetaart uit Italië. Verdomme, de wijn krijgt meer diepte, méér schakeringen en een aangename rondeur/zoetheid bij die taart. Over wijn kun je je een leven lang blijven verbazen.

Tenerina : chocoladetaart uit Emilia-Romagna 

Dit Slow Food recept is van Antica Trattoria Volano uit Ferrara. Goed voor 12 personen.  

Ingrediënten : 9 eieren, 300 gram poedersuiker, 30 gram bloem, 30 gram aardappelmeel, 300 gram pure chocolade en 250 gram boter. 

Splits de eieren. Klop de dooiers los met de peodersuiker, de bloem en het aardappelmeel. Laat de chocolade en de boter au bain marie smelten en giet die bij het eierdooiermengsel. Voeg de stijfgeklopte eiwitten toe en meng alles zorgvuldig door elkaar. Giet de massa in een met bakpapier beklede vorm en bak ongeveer 40 minuten in op 150 graden voorverwarmde oven.

Pinot Nero 2001 Sebino, Indicazione Geografica Tipica, Ricci Cubastro

Héél vaak werk ik precies anders dan de gemiddelde consument. Ik kies éérst de wijn en dan pas een recept dat daarbij past. Maar… in dit geval was het recept er eerst. In de onvolprezen Smaakbijbel van Niki Segnit las ik over de combinatie van een stokbroodje kip met ui en kruidnagel. Het gaat als volgt (voor twee personen): ga uit van twee stukken stokbrood stuk van 15 centimeter. Snij een flinke gele ui (ik deed het met rood, maakt niet uit) in dunne ringen en fruit lekker langzaam in een eetlepel arachideolie, klontje boter en een halve theelepel gemalen kruidnagel. Warm het brood op en snijd wat warme, gare kip (ik had filetjes gebraden) in plakjes. Als de ui smeltend zacht is, voeg dan een paar eetlepels room toe en verwarm dit mengsel weer. Bestrijk er het stokbrood mee en leg de plakjes kip erop. Heerlijk met een glas pinot noir, schrijft Niki Segnit. Zo gezegd, zo gedaan. Het toeval wil dat ik dezelfde dag een vijftien jaar oude pinot nero uit Lombardije op de kop tik. We proeven dus een elf jaar oude wijn en een vijftien jaar oude wijn, gemaakt van pinot noir, beiden uit Lombardije. Die vijftien jaar oude wijn verrast me, want goed drinbaar, mooie neus en fijn belegen. Maar goed: Ricci Cubastro ken ik vooral als een huis voor hele mooie Franciacorte bubbelwijnen. Deze pinot nero mag er echter zijn! Handmatige oogst. Koude maceratie waarna gisting op 100% nieuw Frans eikenhout, sterk gebrand om kleur te behouden. 18 maanden houtlagering. Ongefiltreerd om kleur en tannines te behouden. Ik proef een zwoele aanzet en ruik aardbei. Na die voluptueuze aanzet waaiert de wijn breed uit in de smaak. Lekker fruitig, goede zuren en veel rondeur. N. proeft beiden en geeft meteen de voorkeur aan deze 2001. Elegant en rank glas wijn, goede afdronk. Deze kan absoluut concurreren met Bourgogne. Deze wijn is in de volle rijkdom van zijn leven en inderdaad uiterst goed passend bij het broodje kip.

De smaakbijbel, combinaties, inspiratie en recepten, Niki Segnit, uitgeverij Podium. ISBN 978 90 5759 443 4 Vertaling is van 2011. Wijn is afkomstig van Jean Berger Wijnen in Roermond.

Vega del Castillo 2005 Reserva, Navarra, Berger botteling

Ik heb twee keer een wijncursus gevolgd, de eerste was toen ik – net getrouwd – mijn echtgenote graag met de wondere wijnwereld wilde laten kennismaken. Alleen van wijn genieten is niks. Samen genieten is alles. Door die prettige proeflessen in Roermond bij Wim Berger, ben ik thuis op zoek gegaan naar een gezelschap om te proeven. Dat werd de Brabantse Wijnsociëteit, een proefgezelschap dat sinds 1980 wekelijks proeft. Dat lidmaatschap draagt enorm bij aan levensgeluk. Overigens was de tweede cursus zo’n zeven- à achttien jaar later, met mijn zestienjarige dochter, als onderdeel van de ‘opvoeding’. Ook bij Wim Berger. Wat opvalt bij Wim Berger is zijn prettig bescheiden en humoristische inslag. Hij zal nooit een wijn afkraken, wetend hoeveel moeite het kost om een goed glas wijn te maken. Wim zoekt in een glas altijd iets positiefs. Hij is de vierde generatie in een familiebedrijf, dat sinds 2010 onder leiding staat van zoon Roel Berger. De wijnhandel viert in 2012 het honderdvijftig-jarig bestaan. Opmerkelijk zijn de eigen bottelingen. Wie wijnschrijfster Wina Born heeft gelezen, weet dat de Hollandse bottelingen al vanaf vroeger faam genieten. In Bordeaux waren kelders bovengronds, de Hollandse bottelingen waren vaak beter. Wim en Roel Berger beoefenen nog steeds het ambacht van wijnopvoeder. Wijn komt in tankauto naar Roermond en gaat daar op glasvezelfust, nieuwe of gebruikte eikenhoutenvaten en wordt later geassembleerd. Een eenvoudige rode wijn uit Navarra krijgt zo een zekere allure die de wijn ‘verbetert’. De eenvoudige Le Fournet is een wijn die menigeen blij verrast, dat heb ik al vaak mogen ervaren. Ik denk dat vader en zoon Berger véél kennis hebben gelegd in de superieure Vega del Castillo 2005 Reserva, die gemaakt is van tempranillo, cabernet sauvignon en merlot. De wijn heeft 20 maanden op houten fusten gerijpt. Echt een glas om zorgeloos van te genieten, dit is een wijn met raffinement en verfijning. Er zit wat rood fruit in de neus, die ook een kruidige toets heeft. De smaak is soepel met veel rondeur en spel. Zonder meer een aangenaam en lekker glas, met een romige toets. Ik dronk de wijn vandaag bij een kippetje uit de oven (gemarineerd in een Chinese meestersaus), paksoi met knoflook en wat rijst. Daarna dronk ik het glas door bij wat ik aan kaas in huis heb, dat was een Friese nagelkaas en die combinatie is ook oke. UPDATE 020212: Oeps, een halve fles in de kast werd door mij enkele dagen vergeten. Vandaag opnieuw geproefd. B.R.I.L.J.A.N.T. De wijn heeft zo mogelijk nog méér fruit en is uiterst stijlvol. Hieraan herken je een goede wijn, die blijft dus gewoon heel mooi.
Over wijn moeten we niet moeilijk doen. We moeten er gewoon van genieten. Deze Spaanse Reserva wijn is daar bijzonder geschikt voor. Proficiat aan Wim, Linda en Roel Berger met het 150 jarig bestaan. Op 21 april 2012 is er een open dag, waarbij bezoekers ook de bijzondere kelders kunnen bezoeken waar wijnen op fust rijpen. Je waant je daar in het buitenland. De laatste keer dat ik in de Roermondse kelders was, met mijn dochter, waren we op doorreis naar een balletvoorstelling in Wuppertal. Dochter mopperde over de pitstop. Maar na het proeven van verschillende wijnen, verdwenen die moppers als sneeuw voor de zon. “Eigenlijk vind ik deze ook wel lekker”, hoorde ik wijn na wijn. Het was nog niet de proefcursus die de wijnliefde aanwakkerde bij mijn dochter, maar het ‘virus’ kwam vijf jaar later vanzelf. Ik wist zeker dat het goed kwam, toen ik eens een Tilburg Wijnstadwijn (rosé) naar haar studentenkamer had gebracht. Die week belde zij eens ’s avonds laat. “Wil je dat NOOIT meer doen!”, vertelde ze. Ze bedoelde dat ik nooit meer zo’n rosé mocht meebrengen. Mijn hart maakte een sprongetje. Want op dát moment wist ik: het komt goed met de wijnliefde. Ik bracht daarna wat halve flessen Pouilly Fumé en Chablis. Die kon de Jongedame wel waarderen. Ik ben heel blij dat het wijnvirus overgaat. Inmiddels weet ik dat zij mooie chardonnay en Duitse rieslings enorm kan waarderen, maar bijvoorbeeld ook een lekkere Chianti van sangiovese.

Domaine de Baron d’Arques 2004, Limoux

Begin van deze eeuw kocht barones Philippine de Rothschild het domein de Lambert en bracht er veel verbeteringen aan. Wijngaarden werden opnieuw beplant. De technisch directeur van Rothschild, Philippe Dhalluin, werd adviseur. In 2003 werd de eerste Domaine de Baron d’Arques gemaakt, samenvallend met de introductie van de AOC status voor rode Limoux. Merlot is in de blend dominant met 50-60%, gevolgd door 15-25% cabernet franc, 5% cabernet sauvignon, 12% syrah en 8% malbec. De wijn is een Bordeaux stijl wijn met de  kruidigheid van het zuiden. De 2004 heeft een mooie balans, gekleurd aan de rand. De wijn is doorgeschonken bij een maaltijd die startte met truffelsalami, biefstuk met Catalaanse Escalivada en afgesloten met kazen. Het appellation controlee gebied Limoux is 1.500 hectares groot; naast mousserende omvat het ook witte en rode wijn.  Chardonnay is de meest gebruikte druif voor de witte wijn, er zijn ook bottelingen van alléén Chenin Blanc of Mauzac. Alle wijnen moeten op fust gegist en gerijpt zijn, dit geeft de wijnen die van zichzelf fris zijn de nodige complexiteit mee. De laatste twintig jaar heeft het gebied de meeste publiciteit gekregen met een jaarlijks Toques en Clochers liefdadigheidsveiling. Dit evenement is ‘afgekeken’ van de Hospice de Beaune veiling in Bourgondië en is in 1990 voor het eerst georganiseerd door Sieur d’Arques. Jaarlijks koken op dit evenement beroemde topkoks uit zowel Frankrijk als recent ook uit Europa (o.a. ook onze Jonnie Boer). Rode Limoux is gemaakt van minimaal 50% Merlot met een mogelijke toevoeging van Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Syrah, Grenache en Malbec.

Jasnières 1997 Cuvée Prestige, Bénédicte de Rycke, La Pointe

Er is veel te ontdekken aan de Loire. Het AOC gebied Jasnières ligt buiten de normale routes. We bezochten het gebied.  In het wijncafé waren twee plankjes waar flessen op lagen. Daar kocht ik  enkele flessen die ik gerust tot de pareltjes van mijn kelder mag rekenen. Nu meer dan een decennium later krijg ik nog meer waardering voor Curnonsky. Maurice Sailland werd in 1872 geboren in Angers. Hij werd een van de meest gewaardeerde schrijvers over gastronomie in Frankrijk in de twintigste eeuw, die schreef onder het pseudoniem Curnonsky. Een kleurrijke figuur, schrijft Wina Born in Eten door de eeuwen. “Een man die joyeus geleefd heeft van en vóór de gastronomie en deze een leven lang au sérieux genomen heeft, was de schrijver-journalist Maurice-Edmond Sailland (1862-1956), bekend geworden als Curnonsky, prins der gastronomen, door iedereen Cur genoemd. Zijn pseudoniem is samengesteld uit de beide Latijnse woorden cur non (waarom niet), met daarachter een Russische uitgang, in een opwelling er achter gezet toen tegen het einde van de negentiende eeuw Frankrijk en Rusland een bondgenootschap sloten en bovendien Rusland, met muziek, ballet en literatuur, zeer in de mode was. Curnonsky beschikte over een onverwoestbare eetlust die hem tot op hoge leeftijd nimmer in de steek heeft gelaten, en een feilloze smaak.” Producten moeten smaken naar wat ze zijn, was een van zijn stellingnames, die aan actualiteit niets verloren heeft. Margarinefabrikanten boden hem veel geld als hij alleen maar zou willen schrijven dat margarine best boter kan vervangen, hij weigerde verontwaardigd. Op zijn vijfenzevenstigste verjaardag accepteerde hij wel het geschenk van de Parijse restaurateurs: er stond voortaan altijd een tafeltje voor hem klaar, waar hij zonder reserveren aan kon schuiven, zonder rekening!
Hij reisde Frankrijk rond om de regionale keukens ter plaatse te bestuderen, ging toen al naar China, Indo-China en de Philippijnen en creëerde het nieuw woord, gastronomaden, voor gastronomische toeristen. Curnonsky schreef een Atlas de la gastronomie française, waarin hij de regionale keukens van Frankrijk inventariseert, en in 1953, enkele jaren vóór zijn dood, verscheen bij Larousse het lijvige werk Cuisine et Vins de France, waarin hij recepten heeft verzameld van alle belangrijke chefs van zijn tijd. Deze Curnonsky heeft over Jasnières gezegd dat het drie keer per eeuw de mooiste wijn ter wereld voortbrengt. Dáárom wilde ik dolgraag kennismaken met het gebied. Vandaag zit mijn laatste fles Jasnières in het glas, vijftien jaar oud (in uitzonderlijke jaren rijpt de wijn uitstekend). De wijn is griezelig perfect. Volmaakte balans. Een neus alsof je in een hooimijt ligt, honingimpressie, Turks fruit en ook perzik. Wat kan een gerijpte chenin blanc superieure wijnen voortbrengen. In de mond eindeloooooooze lengt en spanning. De wijn is volmaakt in balans. Ik buig mijn hoofd, prevel een dankjewel schietjegebed aan Onze Lieve Heer. Dit is een wijn om tranen in je ogen te krijgen.

Gebruikte bron: Wina Born, Eten door de eeuwen. De geschiedenis van de culinaire cultuur. Uitgeverij Bosch & Keuning, Baarn 1989

Château Pierre Bise 1997 ‘Le haut de la Garde’ Anjou sec

Ik geloof dat ik nooit een slechte wijn heb geproefd van Pierre Bise, wijnmaker Claude Papin. Eerst las ik over de wijnmaker in Decanter, volgens mij een artikel over wijncafés in Parijs. Jacqueline Friedrich schreef dat als ze een wijn van Claude Papin op de kaart zag, dat ze nóóit twijfelde en die fles bestelde. Later las ik meer over het domein in het onvolprezen boek van Jacqueline Friedrich over de Loire wijnen. Wij bezochten het domein enkele keren. Geen idee waarom ik ook droge wijn heb gekocht, terwijl alle Coteaux du Layon en Quarts de Chaume wijnen zo goddelijk zijn. Dit is een vergeten fles. Aangezien voor een zoeterik, maar in werkelijkheid een droge. Nu dus veertien jaar oud. Met een oudgouden kleur. En als je inschenkt, ziet de wijn er bepaald stroperig uit, een dikke viscositeit. De neus geeft impressies van hooi en wat honing. Die honingtoets zit ook in de smaak, héél erg vaag zit in de nasmaak iets zoets. Verder een moeilijk definieerbare wijn, gewoon erg lekker, goede balans en ook een bittertje. Wonderlijk, wonderlijk toch hoe chenin blanc kan ouderen. Als we wéér bij Pierre Bise zijn, koop ik opnieuw droge wijn, maar nu met de zekerheid dat die wijn kan ouderen. Ik weet nog dat ik deze wijn jong dronk en toen problemen had met de vettigheid en de alcohol (15°). Nu proeft de wijn ontzettend lekker, zo’n wijn die na enkele glazen je volledig verzoent met het leven. Santé!

Profiel van Château Pierre Bise op winedoctor

L’Excellence de Bonassia 2010, Beni M’Tir, elevé en fûts de chêne

Het schijnt dat sommige beroemde Bordeaux châteaux in de voorverkoopcampagne 2010 geen fles hebben verkocht. Nou hoeven we daar geen medelijden mee te hebben, ze hebben zelf de prijzen met tientallen procenten verhoogd. Lekker pûh, we kopen niet. Maar zijn er dan goede alternatieven, echte crisiswijnen?  Ik ga maar eens te rade bij een Echte Heer. Dat wil zeggen, bij Joost. Marten Toonder heeft enkele boeken geschreven die de tand des tijds werkelijk uitstekend hebben doorstaan. Ik herlas de waarde-ring en de pasmunt. Dat laatste boek lijkt geschreven voor de eurocrisis, maar stamt uit… 1965 (een uiterst beroerd wijnjaar). Gelukkig lopen de verhalen altijd goed af en gaan Heer Bommel en Tom Poes op het eind genieten van een eenvoudige doch voedzame maaltijd. Butler Joost rommelt met de wijnen door Vulgarijnse foezel te decanteren in flessen met dure Grand Cru Classé etiketten. Met uw goedvinden zoeken we een crisiswijn, indien u mij  toestaat, in Marokko, een vroegere kolonie van Frankrijk. Zeer betreurenswaardig hebben deze wijnen nauwelijks bekendheid en dientengevolge slaat deze wijn uit achterdehandse gebieden de bodem uit het hart. Vroeger waren het nogal eens wilde wringerds, die de proever ramponeerden. Deze l’Excellence de Bonassia is echter goed te genieten. De ervaren proevers herkennen natuurlijk door een piepklein zoetje zijn Noord-Afrikaanse herkomst. De neus van deze van merlot en cabernet sauvignon gemaakte wijn ruikt naar kersen en die smaak zet zich door in de fluwelig aandoende smaak. Een goede crisiswijn, die niet voor honky-ponky moeten worden gebruikt maar uit de eigen uitmonstering mag worden geschonken.  Stemt blijvrolijk.

Clos de Gamot 2000 Cahors Cuvee des Vignes Centenaires

Een van de fijnste momenten in de maand is als de nieuwe uitgave van het Britse wijntijdschrift Decanter op de deurmat is gevallen. Dat betekent enkele uurtjes leesplezier. Snuffelen naar nieuwe vondsten. Of gewoon eens kijken wat Decanter deskundigen koopwaardig achten. Een van de beste boeken die ik las over wijnproeven is van Michael Broadbent. Hij schrijft al sinds mensenheugenis een column in Decanter. Broadbent was het, die schreef over Clos de Gamot. Over mooi gerijpte  wijnen (daar hou ik van) en dus was het logisch dat we tijdens een vakantie in de Dordogne ook dit domein bezochten.

Cahors wijn is gemaakt van de druif cot. Dat zijn wat stoere wijnen, niet zo gemakkelijk. Ik heb de wijn eens als piraat in een blinde Bordeaux proeverij gezet. Viel meteen door de mand. De wijnen kregen puntenscores en deze Cahors scoorde het laagst. Is het dan een slechte wijn? Neuh. Daarna nog verschillende keren een fles open gemaakt, en ik vind dat de wijn steeds finesse heeft en geleidelijk van wat boers naar steeds eleganter gaat. Ik ben bang dat de fles op de foto mijn laatste was. En die gaf een fijne neus met kersen, wat kruidtonen en pruimen. Aardtonen en cederhout. De tannines zijn goed afgebouwd. Feitelijk heel grappig dat een Cahors zo elegant kàn zijn. Ik heb sterk het idee dat ik deze Cuvee van oude wijnstokken nog wat ouder had moeten laten worden. Maar ja, die spijt is geen nuttige emotie. Savoir Vivre!

 

Clos de Gamot 2000 Cuvée des Vignes Centenaires
Jean Jouffreau Prayssac

Gewürztraminer 2007 Selection Grains Nobles, Scherb

Peter, ik sta nu bij de wijnboer, heb je interesse in Elzasser wijn?  Kijk, dat zijn de betere sms-jes. Mijn zwager. Toffe gozer. Die gaat geregeld met enkele maten motor rijden. In groene streken. Met bochtrijke wegen. Dus ook in de Elzas. En als hij terug is deelt hij de bekommernissen (motordefecten die zelfs met auto-onderdelen worden verholpen, vraag me niet hoe, want ik weet er het fijne niet van maar vind dit al heel knap en overtuigend klinken…) en geluksmomenten (die voor een belangrijk deel bestaan uit edel vocht, zowel bier als wijn, en voedzame, smakelijke maaltijden). De riesling en de gewürztraminer van de wijnboer had ik in het glas gehad. En na enkele sms-jes (wil je niet de pinot gris? Nee, gewurztraminer is uitstekend) ben ik virtueel eigenaar van een doosje wijn gemaakt van door edele rotting aangetaste druiven. Vierduizend flessen (0,5 liter, sucres résiduels 100 g/l) zijn er gemaakt, leert de Guide Hachette. “Doré aux légers reflets verts, ce 2007 associe au nez la rose et les fruits exotiques surmûris (mangue et litchi). Le fruité est très present en bouche ou l’abricot sec, l’orange et l’ananas confits viennet compléter cette palette. Après une attaque fraiche, on découvre une structure puissante concentrée, sans excès de douceur.” Wat kunnen die Fransen het toch altijd mooi verwoorden! De wijn krijgt goudkleuren zonder sporen van ouderdom, de neus is ontzettend fraai, een explosie van complexe geuren: gedroogd Turks fruit en kruiden, ik ruik een marjoraan impressie. De zacht milde aandronk en dan een vooral elegante wijn, harmonieus zonder stroperige concentratie. Perzik is goed herkenbaar. Dit is een uitermate uitgebalanceerde wijn. De wijn kreeg een gouden medaille bij de Gewürztraminer du Monde, in maart 2010 gehouden in Straatsburg. De volgende fles gaat open met mijn zwager. Natuurlijk.

Kopke vintage port 1991 Quinta Sao Luiz

Dit keer was de kaas de aanleiding. Een mooie gorgonzola picante. De onvolprezen kaasencyclopedie van Christian Callec zegt hierover: men gebruikt hiervoor twee melkbeurten, waarbij de avondmelk steeds wordt gestremd en de wrongel de hele nacht wordt opgehangen. Hierdoor kunnen de aanwezige schimmelsporen de kaas bereiken. De volgende ochtend wordt deze één dag oude wrongel in de vorm gedaan, laag voor laag, met telkens één laag van de verse ochtendwrongel ertussen. Na enige rijpingstijd wordt de kaas doorboord met naalden van roestvrijstaal. Hierdoor kan de schimmel (penicillium gorgonzolai) zich goed door de kaas verspreiden en ontstaan de befaamde blauwe aders. Voor de kaas wordt rauwe melk uit de bergweiden gebruikt. Christian Callec geeft als wijnadviezen een mollige witte wijn (Caluso) of een volle rode wijn (Ghemme, Barbaresco of Barolo uit de Piëmonte). Nou heeft deze wijnliefhebber het niet zo op Piëmonte, dus viel de keus op een vintage port. Twintig jaar oud. 1991 was het jaar van de befaamde vorst in het voorjaar (min 15 graden celcius op 21 april) in Bordeaux. Bovendien is het een van de koudste jaren ooit. Veel serieuze wijnboeren declasseerden de Grand Vin. In 1991 werd mijn zoon geboren. Op zoek naar mooie flessen die we kunnen drinken bij verjaardagen, diploma’s e.d. kwam ik terecht bij Cote Rôtie uit de Rhone (met dank aan de wijntijdschriften). Die dronken we tot volle tevredenheid toen hij 18 jaar werd. Deze vintage port is de eerste fles die open gaat: mild, niet supergeconcentreerd, maar heel elegant met die typische neus van krentjes. Ook ruik ik chocolade en pruimen. De karakterstructuur van deze port is meer een ballerina dan een krachtpatser. De port stemt mild en tevreden. We drinken die vóórdat we naar de kerstmis gaan, waarvoor de keuze valt op de studentenkerk. Ook een milde omgeving met een voorganger die een uitnodigende visie heeft op het geloof, geen beperkende. Een warme mis met véél zang. “Daar waar vriendschap is en vrede, daar waar liefde is, daar is God.” Dat doet mij denken aan mijn favoriete copla van J.W.F. Weremeus Buning. Ze zeggen ik ben een dronkaard / Maar soms ben ik goeden wijn waard / Dan drink ik God uit een klein glas / Alsof Hij alleen voor mij was.  

Chateau Pineraie 2000 Cahors ac

Flesje uit de kelder getrokken die beland was in een Bordeaux-vak. Oei, oei, van deze wijn is ook een speciale cuvee, die is echt om te rijpen, maar deze? Had al wel gedronken mogen zijn. Maar, lezers, wat een verrassing! Bij Cahors denk ik aan zwarte wijnen, 100% cot, in hun jeugd niet te genieten, moeten echt rijpen. Deze wijn heeft een neus waar je alleen al héél blij van kunt worden: mocca, koffie, chocolade, en de smaak is volstrekt op dronk, liefelijk, harmonieus, hap sap, je neemt en slok en wilt onweerstaanbaar dat glas opnieuw aan je mond zetten. Dit is een prachtglas nu. Dáárom vind ik een eigen keldertje zo enorm gelukkig maken. De wijn is in balans en aantrekkelijk. Geeft zich helemaal gewonnen, moet niet veroverd worden, wat een charmeur. Genoten bij de zondaglunch met een eenvoudige spaghetti met shiitake. Het leven is mooi!

Luttele weken later heb ik de seciale cuvee maar eens opengemaakt, dat is Cuvee l'Authentique 2000. Die is ook bloedmooi, maar anders. Diepe kleur en véél vanille rijkdom in de neus, cederhout en een mandje kersen. Goede balans, begint op dronk te komen maar heeft nog véél potentie. Eerlijk gezegd vind ik de 'gewone' cuvee op dit moment een openbaring; de bijzondere cuvee kan nog wel even.

Manzoni Bianco 2009 Conte Loredan Gasparin, Marca Trevigiana IGT

Altijd op zoek naar bijzondere druifjes, attendeert de vriendelijke wijnhandelaar mij op…. Manzoni Bianco. Daar heb ik nog nooit van gehoord. Misschien wel ooit geproefd, maar dan daarna alles vergeten. De druif is een kruising van de Rhein Riesling en Pinot Blanc staat op het achteretiket. De naamgever heet (drie keer raden) professorManzoni, die ook directeur was van de school voor wijnbouwers in Conegliano. De herkomstaanduiding is ook al helemaal nieuw voor mij, Marca Trevigiana komt uit Veneto. Het kasteel op de voorkant van het etiket heeft waarempel wat trekjes van Château Margaux, maar dan met de standbeelden van het Vaticaan er bovenop geplaatst. Genoeg gespeeld, grijze cellen daarboven, de tong wil proeven. En het oog wil ook wat. De kleur is citroengeel met een gouden weerschijn. De frisse neus heeft veel expressie: een impressie van ananas en véél citrustonen. Ruik ik goed dat er ook iets van boter in de neus zit? De smaak is sappig met viefe zuren. Opvallend is dat de wijn flink wat kracht bezit, dit is géén frêle meisje, maar een wereldse en struise vrouw. De wijn heeft wat rondeur. Een piepklein bittertje in de afdronk maakt de wijn uiterst karaktervol. De kracht typeert de wijn meer dan finesse of elegantie, en dat is best prettig. What you see is what you get! Waar ga ik die bij drinken, vraag ik? De tip is een stevige vissoort, zoals zeeduivel. En dat gaat inderdaad heel goed.

Website van het domein: http://www.loredangasparini.it/en/

Château Les Carmes Haut Brion 1986 Pessac Leognan

Vandaag zijn we 25 jaar getrouwd. We vieren dat intiem; de familie- en vriendenfestiviteiten volgen later. Les Carmes Haut Brion ligt – volgens Hubrecht Duijkers’ Bordeaux wijnatlas en encyclopedie – in het verstedelijkte Pessac. Het château dateert uit 1850 en ligt in park met veel bomen. De wijngaard telt 4,7 hectare wijngaarden met 50% merlot, 40% cabernet sauvignon en 10% cabernet franc. Duijker schrijft dat de wijn klassiek van karakter is en geduld vergt. De website van het domein laat zien dat er kleine verschuivingen zijn in de druivensamenstelling (55m, 35cs, 15cf) en dat de druivenstokken gemiddeld nu 35 jaar oud zijn. Jarenlang was dit een familiedomein (fam. Chantecaille), begin 2010 heeft de groep Pichet het domein overgenomen. De karmelietenorde heeft ruim drie eeuwen dit domein bestierd. De moed zakt me in de schoenen als ik de fles ontkurk. De kurk verbrokkelt volkomen, blijft voor driekwart zitten en breekt bij een tweede poging. Oei oei. Uiteindelijk kan ik de wijn door een zeef ingieten en… yes sir! Godzijdank, de wijn deugt. Prachtige tuilékleur, zoals die warme Italiaanse dakpannen, aan de rand. De neus heeft aardse tonen, vuursteen, mineraal en kreupelhout. Viefe smaak met goede balans, die vuursteen associatie komt duidelijk terug. Fraaie tertiaire tonen, ik hou daarvan, met onderliggend rood fruit. Een licht caramel-achtige afdronk. 1986 is een klassiek wijnjaar. De wijn is meer elegant dan krachtig, een klassieke true to type Bordeaux. Les Carmes Haut Brion is een domein in Pessac met als directe buur Haut Brion, dicht bij La Tour Haut Brion en La Mission  Haut Brion. Mijmeren over een kwart eeuw lief en leed. De balans is uitermate positief.

Domaine du Point du Jour 2003 Cuvée Tradition, Fleurie

Wie met de ogen van een econoom naar geld kijkt, onderkent meteen allerlei mogelijkheden voor toepassing. In de basis geef je geld uit, of je gaat ermee sparen. Of beleggen. Of investeren. De grap van een wijnkelder is dat dit samen gaat: je geeft geld uit om flessen in de kelder te leggen én je investeert in toekomstig genoegen. Soms zelfs in financieel rendement (wie wijn verkoopt), maar daar gaan we het hier niet over hebben. Er zijn niet zoveel wijnliefhebbers die een Fleurie de kans geven om acht jaar oud te worden. Jong is de wijn uitstekend te drinken en te genieten. Dus waarom laten liggen? Nou, bijvoorbeeld omdat je een liefhebber bent van wat meer belegen wijnen. Of omdat je die ervaring van een geouderde Fleurie wilt meemaken. De wijn kleurt bruin in het glas, vooral aan de randen. De neus heeft niet meer die expressieve fruitcocktail die de jonge Fleurie geeft. Maar wél… een steeds aanwezig doosje frambozen, dat is er nog steeds! Het kinderlijke plezier heeft plaatsgemaakt voor een impressie van een verlegen danseres die zichzelf overtreft, die lef heeft, zich laat zien en.. indruk maakt. Ik hou van zo’n belegen glas. Fluwelig en joyeus op de tong. Vloeibaar plezier. En ja… de gamay druif krijgt gerijpt duidelijk pinot noir karakteristieken. Een neus met een beetje stal. Een vluchtige impressie van mest, herfstbos, truffel. De zuren geven de wijn levendigheid. Zo’n acht jaar oude Cru de Beaujolais stemt tevreden.

Blaufränkisch Hochberg 2009, Gerhard Wohlmuth, Burgenland

De wijn kleurt paars, er springen wat frivole kersenimpressies uit het glas. De smaak is soepel, prettig sappig en met mooie zuren. Een wijn die ik graag betitel als ‘hap sap’, en daarmee bedoel ik dat je héél graag een volgende slok neemt. Deze Oostenrijkse wijn heeft een etiket met een olieverfschilderij van Jakov Bararon. Het zou de Hochberg kunnen zijn, de wijngaard waar de Blaufränkisch groeit. En dan een beeld van de herfst, een tikje overdreven met  de rode kleuren. De bodem bestaat uit leemgrond ‘mit schieffer’. De druiven werden met de hand geoogst en ook daarna nog geselecteerd. Deze Blaufränkisch is voor mij een echte plezierwijn. Ongecompliceerd lekker. De Blaufränkisch druif is een blauwe druif met een donkere schil, die ik in de loop der tijd wel ben gaan waarderen. De druif komt voornamelijk voor in Oostenrijk, in mindere mate in Duitsland en Zuid Europese landen zoals Italië. In Burgenland gedijt de druif heel goed. Het is een fruitige druivensoort en ook wel bekend onder andere  namen zoals Lemberger, Frankovka en Frankonia. De druif geeft wijnen met potentieel veel tannine en aroma's van rijpe kersen, bessen en een hint van kruiden. Soms doet een Blaufränkisch denken aan een Cru de Beaujolais, ook al van die plezierwijnen. Gekocht bij Ton Overmars inAmsterdam.

Website van het domein:   http://www.wohlmuth.at/

Great Wall Cabernet Sauvignon, China

 Albert Heijn had een vooruitziende blik én vernieuwingszin. In zijn “memoires van een optimist” schrijft hij dat midden jaren vijftig van de twintigste eeuw het idee bestond om de wijnkelders te sluiten. “We hebben dat besluit niet uitgevoerd omdat we niet wisten wat we met de wijnkelders aanmoesten en dat is een geluk geweest. Wijn leek in die jaren een verloren zaak in Nederland. De meeste mensen vonden wijn zuur en duur en voelden zich te onzeker om het te drinken vanwege de uitgebreide etiquette die eromheen bestond. In de winkel voerden wij daarom zoete Spaanse wijntjes en Samos uit Griekenland, maar we kregen daarover nog neerbuigende briefjes als ‘Kan die azijn die u verkoopt niet wat goedkoper?’. Om in één keer van dit beroerde beeld af te zijn lanceerden we Chateauneuf du Pape en Petit Chablis. Dit had het omgekeerde effect: we maakten mensen nog schuwer dan ze al waren.” Tot zover die memoires. Albert Heijn introduceerde in 1952 de zelfbediening en scoorde later met sherry en ook Pinard. Pinard was een merknaam voor Franse wijn. Mariëlla Beukers heeft een aardig verhaal geschreven over de herkomst van de naam. En wijnschrijver Harold Hamersma had zijn eerste wijnervaring op de tienerkamer van een meisje waar hij hopeloos verliefd op was, met… Pinard. Eén naam als symbool voor een heel land. Het is niet meer van deze tijd. Of wel? In de toko nam ik vandaag een flesje Great Wall Cabernet Sauvignon mee. Uit China. Een land met 1,3 miljard mensen. De firma is gevestigd in Shacheng in het Noordwesten van China, op de kaart tussen Kazachstan en Mongolië. Op het internet kan ik terugvinden dat Great Wall maar liefst honderd verschillende wijnen voert: “including dry wine, half dry wine, sweet wine, half-sweet wine, fortified wine, sparkling wine and distilled wine. The products of Great Wall are praised by Europe experts as ‘typical orient wine’.” De wijn heeft geen jaartal. En in het glas kleurt de wijn al aardig bruin, dus ik ben wat op mijn hoede. Staat de wijn al jaren in het schap? Rechtop? Dan zal de smaak niet meevallen. Mijn huiver is onterecht. De wijn heeft een kleine neus, een pietsie zoetje naast de zuren. De wijn is een pretentieloze sloeberwijn zonder heel kenmerkende karakteristieken. Daarom  maakte mijn brein de associatie met Pinard.

Carlos VII Amontillado, Alvear, Montilla-Morriles DO

Curieuze druiven hebben mijn belangstelling, maar óók ondergewaardeerde, niet modieuze druiven en gebieden. Dit flesje Montilla-Moriles is apart. Montilla-Moriles ligt ten noorden van de Zuid-Spaanse stad Malaga in de provincie Córdoba. Hier worden Moscatels verbouwd, en de klassieke Pedro Ximénez druif. Die druif levert droge en zoete Montilla. Vooral die Pedro Ximénez brengt kwaliteit. Er zijn lange en hete zomers. De zogeheten vinos jóvenes afrutados worden binnen één jaar na productie verkocht, ze hebben een gangbaar alcoholpercentage van 10-12%. Solera wijnen worden als Pale Dry, Medium Dry en Cream verkocht (13-15% alcohol). Dan zijn er de solera wijnen die worden verkocht als fino, amontillado en oloroso. De Carlos VII heeft 19% alcohol.  Deze 15 jaar oude amontillado is gemaakt van uitsluitend Pedro Ximénez druiven en rijpt in een solera systeem van 25 jaar oud. In feite is een amontillado een oude gerijpte Fino. Mijn lokale slijter keek enthousiast en blij toen ik dit flesje kocht, da’s fijn, want zó voelde ik mij ook. In het glas heeft de wijn een dondere mahonie-kleur. De neus is nootachtig, doet denken aan sherry. Op de tong is de Carlos VII voortreffelijk harmonieus. Alles klopt aan dit glas. Alvear is een uitstekend huis; ook de prettige rode wijnen van Palacio Quemado zijn een loot aan de Alvear stam om naar uit te kijken. Carlos VII leefde van 1848 tot 1909, hij was een Bourbon-troonpretendent.

Website van het huis: http://www.alvear.eu/english/presentacion1.ap

Schloss Halbturn Sankt Laurent 2006 Schlossabfüllung Baron Waldbott Bassenheim

Een langgekoesterd idee krijgt vorm en dat geluksmoment vraagt om een goede fles. Het is een wijn van een Baron. Nee, niet de befaamde Baron uit Bordeaux, maar uit Oostenrijk. Schloss Halbturn ligt in Burgenland, ten oosten van de Neusiedler See en een luttele vijf kilometer van Hongarije. Een warme streek waar méér druivenvariëteiten worden verbouwd dan in enige andere streek in Oostenrijk. Wij kiezen voor een Sankt Laurent. Wikipedia geeft watoudere cijfers, maar zeker is dat de druif het meest is aangeplant in Burgenland. Ik zoek nog wel op wat ik hierbij het beste kan eten, dacht ik, maar dat viel tegen. In drie van mijn wijn/spijsgidsen vond ik geen antwoord. Wijnvriend Wil bood uitkomst: lamsrack is een prima disgenoot. Sankt Laurent is een druif die van zichzelf niet veel tannine bezit, zegt Jancis Robinson. De druiven zijn met de hand geplukt en uitgeselecteerd. Koude maceration en daarna pigeage, 12 maanden rijping op Frans eikenhout en ongefilterd op fles gebracht. Wie even wat surft op de website van dit domein, ziet daar vertrouwenwekkende beelden. Ik hou ervan om te zien hoe op een selectieband de druiven worden uitgeselecteerd vóór de wijnbereiding. Als dat gebeurt, werkt men zorgvuldig en met oog voor kwaliteit. En zo zie ik ineens iets dat mij als fan van het Britse wijntijdschrift Decanter erg deugd doet: deze wijn kreeg een score van 18,5 uit 20 in de Decanter World Wine Awards competitie 2010. De beste Oostenrijkse wijn en bij de beste 50 wijnen uit de wereld. Dat schept verwachtingen. De wijn heeft een diepe kleur bij het inschenken, paarsrood, niet zó doorzichtig als pinot noir vaak is. Geen ontwikkeling aan de rand, de neus maakt een warme indruk, maar ook iets van naaldbomen, ik moet denken aan een ven in het bos. Jeugdig-baldadig. Pas als de wijn voldoende lucht heeft gehad komt ook een kersenimpressie. Aansprekende zuren in de smaak, mild en levendig, sappig op de tong. Mooi op dronk, zegt N. Dit is een prettig verfijnde wijn met finesse. Prima combinatie met de lamsrack. Oostenrijk-specialist Wil gaf dit recept:  Past naar mijn mening goed bij lamsrack, ingewreven met zout en peper, aanbraden met wat boter en olie. Sjalotten, knoflooktenen en tijm toevoegen en ca. 10 minuten in voorverwarmde oven op 220 graden braden. Uit de oven nemen en 10 minuten laten rusten. Ondertussen al gemaakt: een saus op basis van uien, peterselie en knoflook afgeblust met witte wijn. In laten koken (20 min.) met een lamsfond of wildfond, op smaak gebracht met wat mosterd, thijm, peterselie, kappertjes. Door de zeef drukken en op de kook brengen met wat zure room. Daarna wat zout en peper toevoegen en flink mixen. UPDATE 220811: Er zit nog een slok in de fles, en... die blijkt uiteindelijk héérlijk fluwelig. Ik baal daar een beetje van, want ik had deze fles méér lucht moeten geven om alles eruit te halen wat er in zit.

Shaya Habis 2008 Verdejo old vines, Rueda

Lief is wat down. Kom, we gaan een lekkere fles openmaken, zeg ik om haar humeur op te beuren. Ik kies een bovengemiddeld mooie wijn, een zondagswijn... op donderdag. Als we de wijn proeven ben ik een tikje teleurgesteld: ik ruik een zweem van gist, wat citrus en mineralen. Een bescheiden mooi neusje, zegt lief. In de smaak fijne zuren, wat rondeur en veel rankheid. Maar goed, mijn teleurstelling is nog niet weg. Ik las de notities op Cellartracker over deze wijn en die zijn nogal lovend. Met hoge puntenscores. Nou weet ik ook wel, dat je soms wat moeite moet doen om uit een wijn te halen wat er in zit. Alla, we nemen wat spaanse mosseltjes erbij. Maakt nauwelijks verschil. Bij de gevulde paprika’s die we als hoofdgerecht nuttigen is de wijn adequaat. Dan wil ik toch proberen de wijn te laten swingen bij de kaas. Ik heb nog een getruffeerde kaas, dat is een humeurversterker! Maar ook nu blijft de wijn gewoontjes. De wijn werd gemaakt van oude stokken. De Verdejo druif is één van de beste witte druivenrassen in Spanje en produceert volgens de boekjes zeer aromatische, zachte wijnen met body. De Verdejo is het belangrijkste druivenras van het wijngebied Rueda. Daar komen wijnen vandaan die ik ontzettend graag drink in eetcafe’s en restaurants. Niet te kostbaar, zeer betrouwbaar, veel waar voor je geld. Deze wijn vind ik zijn geld niet waard. We dronken eerder de eenvoudige versie die ongeveer eenderde kostte, die vond ik qua prijs/kwaliteit beter. Voor deze prijs koop ik drie fraaie rieslings. Enfin, de wijn even laten overnachten. Zou de wijn meer lucht nodig hebben, een karaf wellicht? En ja… de wijn is de volgende dag… wat zal ik zeggen: verfijnd. Meer citrus in de smaak. Boterig. Maar toch blijf ik bij mijn standpunt dat de  prijs/kwaliteit verhouding hier niet deugt. Nog even op internet gesurfd. De Verdejo toont in de geur uitgesproken aroma's van grapefruit, citrus, bloesem, mineralen en kruiden. De wijnen zijn herkenbaar aan een karakteristieke lichte bittertoon. De wijnen zijn goed van structuur en hebben een goede balans. Wijn van Verdejo zou ook herkenbaar zijn aan peren in de neus. Na enkele flesjaren geven ze honingachtige tonen een duidelijke indruk van noten. De wijn is gebotteld op een loeizware fles met een diepe ziel waar mijn duim in kan onderduiken.

Domaine des Liards 2000 vieilles vignes, Montlouis

Ik heb een voorliefde voor de chenin blanc druif. Die geeft wijnen die uiteen kunnen lopen van heel droog tot rijk zoet. Het is een beetje een doerak van een wijn druif, want je weet vaak niet precies wat je op de tong kunt verwachten van deze bengel. Vinoloog Udo Göebel is bezig met een scriptie over de druif voor zijn Magister Vini opleiding; vandaag maakt hij melding op zijn blog dat hij de scriptie over een week gaat afronden.  Ik ben reuze benieuwd! De wijn van chenin blanc uit Anjou/Saumur/Touraine heeft de kwaliteit dat hij kan rijpen. Je kunt zo’n fles gerust jaren vergeten in de kelder, dat vind ik fijn. Toen ik voor het eerst wijn kocht om in de kelder weg te leggen, was dat een Montlouis moelleux van Yves Chidaine. Wijnhandelaar Wim Berger maakte mij enthousiast voor deze wijnen. Tot 2000 importeerde hij de wijn op fust, ze werden in Roermond gebotteld. Wim heeft veel verschillende jaargangen in zijn mooie kelders liggen. De 1986 ligt nog altijd in de kelder… en iedere fles die we ervan dronken werd steeds lekkerder. Montlouis ligt bij Tours, tussen de rivieren Cher en de Loire. Vouvray aan de overkant is bekender, de wijnen van Montlouis mineraliger. Deze Montlouis 2000 vieilles vignes van Domaine des Liards komt van een familiedomein van de familie Berger Frères (geen familie van de Nederlandse Bergers). Het domein is sinds vijf generaties in de familie. Er is een aardig youtube filmpje waarin Laurent Berger vertelt over zijn familiedomein, klik HIER. Dit flesje heeft meer dan tien jaar in de kelder gerust, dan is de kans dat de chenin blanc verrassend uit de hoek komt vrij groot. De kleur van de wijn is honinggeel. In de neus ruik ik roomboter, mineraaltonen en hooi. De aandronk is mild, de balans van de wijn werkelijk uitstekend, volstrekt vitaal en met een honingtoets in de afdronk. Een heerlijk glas. Wij dronken deze ene wijn zowel als aperitief, als bij een meloen met parmaham, fussili met een sobere tomatensaus, zoet gepofte paprika en geraspte pecorino… en natuurlijk bij het geitenkaasje daarna. Mijn student-dochter zag crottins, en die laat ze niet liggen. Ze nam dit geitenkaasje ook mee naar Utrecht – ik verkneukel mij al als ik denk aan het gezicht van haar huisgenoten, want dat zijn geen liefhebbers. Deze verstandige  educatieve daad van mijn dochter vervult mij met trots.  

UPDATE 280112: Udo heeft zijn opleiding met goed gevolg afgesloten. Zijn scriptie is te downloaden op  http://www.magistervini.nl/site/Auto_Scripties.php